All time classics: «Life of Pi» (2012)

Γράφει η Βίβιαν Μελικόκη

Με αφορμή την κατάνυξη των ημερών, ανέτρεξα να θυμηθώ ποιες ταινίες έχουν μιλήσει με πιο βαθύ και πνευματικό τρόπο για τον Θεό. Παραμερίζοντας τις ταινίες που είναι αγκιστρωμένες σε κάποια δόγματα, αλλά και τα αριστουργήματα «The Last Temptation of Christ» («Ο Τελευταίος Πειρασμός», 1988) και το πρόσφατο «Silence» («Σιωπή»), κατέληξα πως «Η ζωή του Πι» («Life of Pi»), μακριά από μισαλλοδοξίες, αναφέρεται στο θείο σε όλη του την ολότητα∙ και αυτό επιτυγχάνεται θαυμάσια ευθύς εξ αρχής με τη συνθήκη ότι ο πρωταγωνιστής πιστεύει σε πολλές θρησκείες ταυτόχρονα, χωρίς η πίστη του στη μία να αναιρεί την πίστη του σε κάποια άλλη. Όπως ακούμε και από το στόμα του ίδιου, «None of us knows God until someone introduces us». Έτσι, γνωρίζοντας και άλλες θρησκείες, εντός της πίστης σου προς το θείο, δημιουργούνται και άλλα δωμάτια, τα οποία συνενώνονται από τον συνεκτικό δεσμό της αμφιβολίας. Άλλωστε, η αμφιβολία είναι που διατηρεί τη φλόγα της πίστης ενεργή, τα όρια της οποίας είναι δυνατόν να μάθεις μόνο αν δοκιμαστεί. Στη Ζωή του Πι, η δοκιμασία διαδραματίζει νευραλγικό ρόλο, ενώ διαρκώς αναμοχλεύεται στο μυαλό του πρωταγωνιστή η φράση «Above all, don’t lose hope» σε αντίστιξη με το «surrender».

Εργαλεία του δεξιοτέχνη – ποιητή εικόνων, Ανγκ Λι, στο περιπετειώδες ταξίδι που ξεκινά ακουσίως ο Πι με τον σύντροφό του, Ρίτσαρντ Πάρκερ, τόσο στον ωκεανό, όσο και στα ενδότερα δωμάτια της ψυχής του, είναι οι μαγικά αποτυπωμένες στιγμές, βγαλμένες από παραμύθι –ναι κυριολεκτικά, από το παραμύθι του Yann Martel, στο οποίο βασίστηκε-, για τις οποίες βραβεύτηκε πολλαπλώς με Όσκαρ και μάλιστα, με Όσκαρ Σκηνοθεσίας (Ανγκ Λι), Κινηματογράφησης (Κλαούντιο Μιράντα), αλλά και Οπτικών Εφέ (Μπιλ Γουεστενχόφερ, Γκιγιόμ Ροσερόν, Έρικ-Γιαν Ντε Μπόερ & Ντόναλντ Ρ. Έλιοτ). Αξιοσημείωτη είναι και η βράβευση με Όσκαρ για τη μουσική που ένδυσε διακριτικά αυτές τις συναρπαστικές εικόνες από τον Μάικλ Ντέινα, καθώς και οι εφτά ακόμη υποψηφιότητες, μεταξύ των οποίων Καλύτερης Ταινίας, Μοντάζ και Διασκευσμένου Σεναρίου.

Βέβαια, πέρα από το άχαρο τεχνικό κομμάτι -όσο χαριτωμένα και αν αποδίδεται-, το αληθινό στοίχημα που διακυβεύεται με κέντρο την αφήγηση είναι η αλληγορία και ο συμβολισμός. Η επιλογή ως συμπρωταγωνιστή, του Ρίτσαρντ Πάρκερ, μιας ενήλικης τίγρης της Βεγγάλης, δεν θα μπορούσε να οδηγήσει τον συνειρμό μου αναπόδραστα στους στίχους του Ψαραντώνη «έχω μια τίγρη μέσα μου, άγρια λιμασμένη, που όλο με περιμένει και όλο την καρτερώ». Είναι η εναλλακτική αποτύπωση του λύκου, που συναντάται στην ινδιάνικη φιλοσοφία, και είναι εκεί για να αναπαραστήσει το αντίπαλον δέος που κατοικεί μέσα σε όλους μας. Είναι αυτή η εσωτερική φωνή που εξισορροπεί τη φωτεινή και τη σκοτεινή πλευρά μας, που νοηματοδοτεί την ύπαρξή μας, ενυλώνει το ένστικτο της επιβίωσης μας, που αντισταθμίζει κάθε «surrender» με «don’t lose hope».

Εντούτοις, ακριβώς εκείνη την ύστατη στιγμή της παράδοσής του Πι είναι η στιγμή που σώζεται. Παραδομένος στη δίνη και τη δύναμη της φύσης, χαμένος από χέρι, αφήνεται ελεύθερος σε ό,τι φέρει η ζωή, χωρίς να έχει προσκολλήσεις (Lao Tse, Tao te Ching)∙ υπενθυμίζοντάς μας πως μία από τις Τέχνες που σου μαθαίνει η ζωή είναι αυτής της παράδοσης, της άφεσης και της τελικής ένωσης με το Όλον.

Τέλος, θα’ θελα να σταθώ στην αναφορά του Ang Lee στις λέξεις, στα λόγια, στην αφήγηση. Στο έργο βλέπουμε τον Πι να χρησιμοποιεί τις λέξεις σαν απάγκιο του λογισμού του, σαν πυξίδα που του διαχωρίζει το όνειρο από την πραγματικότητα. Όντως, η καταγραφή σκέψεων σε ημερολόγιο είναι ένα εργαλείο για τους ναυαγούς, προκειμένου να δώσουν μια υπόσταση στο χρόνο, ο οποίος εξωκοινωνικά έχει χάσει τη χρηστικότητά του. Αναλογικά, στη σύγχρονη καθημερινότητα, η γραμμικότητα της ρουτίνας μάς καθιστά ναυαγούς του χρόνου. Για να διασωθούμε από αυτήν χρειαζόμαστε την αφήγηση, όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο ποιητής των εικόνων (Ang Lee: «We need storytelling, otherwise, the life is going on and on, like the number of Pi»).

Έτσι, επιλέγεται το συγκεκριμένο παραμύθι ντυμένο με τις πιο μαγικές εικόνες, προκειμένου να μας αφηγηθεί την ιστορία του θείου, το οποίο κατοικεί στα ζώα, τη φύση και εν τέλει μέσα μας, και ας είναι κρυμμένο στο πιο σκοτεινά δωμάτια.

Βαθμολογία: 4,5/5

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s